Táo bón là tình trạng xảy ra khá phổ biến ở Việt Nam hiện nay. Nhiều người có thói quen tự mua thuốc chữa táo bón về uống mỗi khi thấy khó, đau rát khi đi tiêu. Táo bón gây hại đến sức khỏe, chất lượng cuộc sống. Điều trị táo bón là nỗi lo lớn nhất là trẻ em và người già.
Thuốc chữa táo bón, đặc biệt là những thuốc có nguồn gốc hóa học (thuốc Tây) thường có công hiệu nhanh. Việc lạm dụng thuốc Tây để điều trị táo bón sẽ dễ gây lệ thuộc vào thuốc và ảnh hưởng nghiêm trọng tới hệ tiêu hóa.
Các bác sỹ khuyến cáo, không nên sử dụng bất kỳ một loại thuốc chữa táo bón nào kéo dài quá 8 – 10 ngày. Không tự ý mua và sử dụng thuốc mà phải có chỉ định của bác sỹ. Sau khi điều trị bằng thuốc giúp hết táo bón, bệnh nhân cần điều chỉnh lại lối sống, chế độ ăn uống, luyện tập cho phù hợp chứ không lạm dụng dùng thuốc chữa táo bón kéo dài.
Theo số liệu thống kê của Đại học Y Dược TP.HCM, tại Việt Nam, cứ 3 người thì có 1 người mắc bệnh táo bón, 59% số bệnh nhân bị táo bón là do những nguyên nhân chủ quan. Riêng những năm gần đây, tình trạng bệnh ở độ tuổi từ 25-35 đang ngày càng tăng mạnh.
Trên thực tế, việc mua và dùng thuốc điều trị táo bón hiếm khi người bệnh cần tới bác sĩ. Tuy nhiên, việc dùng thuốc chống táo bón cũng không đơn giản. Do tự làm bác sĩ, người bệnh có thể đứng trước nhiều nguy cơ cho sức khỏe.
Khi sử dụng thuốc Tây để điều trị táo bón có 3 hạn chế lớn nhất thường gặp phải:
+ Các loại thuốc tây đa số đều đưa ra những chống chỉ định, hạn chế đối tượng với từng loại thuốc.
Ví dụ: Thuốc Normacol được bào chế từ chất nhầy có nguồn gốc tự nhiên. Thành phần chính của thuốc Normacol là chất sterculia, thiết kế ở dạng cốm bao đường. Thuốc Normacol dùng được cho người lớn và trẻ trên 6 tuổi. Về liều dùng, người bệnh cần có sự chỉ định, hướng dẫn từ bác sĩ. Liều lượng dùng thuốc Normacol còn tùy thuộc vào tình trạng của mỗi đối tượng.
Người ta thường phân loại thuốc điều trị táo bón theo thành phần và cơ chế tác dụng. Theo tiêu chí này thì thuốc điều trị táo bón có tất cả 5 nhóm:
+ Là những viên uống hay dung dịch bào chế chiết xuất từ chất xơ tự nhiên hay nhân tạo. Mục tiêu của những viên uống này là làm tăng khối lượng chất xơ một cách cố ý trong phân, do đó làm tăng kích thích nhu động ruột. Một số loại điển hình như methylcellulose, psyllium, polycarbophil.
+ Hạn chế: Bởi chúng chỉ tồn tại trong lòng ruột mà không biến đổi nhiều. Tuy nhiên, nếu dùng sai chỉ định vẫn có thể khiến hệ tiêu hóa bị rối loạn. Thậm chí là nguy hiểm nếu bệnh nhân bị táo bón do u ruột gây ra.
+ Chúng có bản chất là những ion kim loại, những hợp chất vô cơ hay là những phân tử đường không tiêu hóa. Thuốc không được hấp thu vào máu mà tồn lưu trong phân theo phương thức nâng cao áp suất thẩm thấu trong phân.
Dưới tác dụng này, thuốc có tác dụng kéo và giữ nước trong phân, làm phân mềm ra. Đại diện điển hình của nhóm thuốc này là các thuốc như manhe hydroxid, natri sulfat, natri phosphat là các thuốc có bản chất ion; Lactulose, sorbitol, polyethylene glycol là những thuốc có bản chất là phân tử đường không tiêu hóa. Trong nhóm này có sorbitol là thuốc hay được dùng trong thực tế.
+ Hạn chế: Thực tế, một phần các chất trong thuốc vẫn được hấp thu vào cơ thể và có thể dẫn đến các vấn đề về sức khỏe, nhất là những người có tiền sử mắc bệnh gan và thận.
+ Những thuốc này có cấu tạo là những chất chiết xuất hoặc tổng hợp có tác dụng kích thích nhu động ruột qua đó làm tăng lưu chuyển phân như senna, bisacodyl, natri picosulfat.
+ Hạn chế: Vì thuốc có chỉ định đối tượng sử dụng nên không được dùng cho trẻ em dưới 15 tuổi và phụ nữ có thai. Ngoài ra, tránh sử dụng thuốc kéo dài quá một tuần vì có thể gây đau quặn bụng và tiêu chảy nặng.
+ Đây là thuốc có bản chất là những thuốc dầu hay chất cao phân tử có ái lực mạnh với nước. Khi dùng những thuốc này có tác dụng làm cho hàm lượng chất dầu trơn trong phân được tăng lên hoặc là nồng độ chất béo trong phân tăng lên hoặc là nước trong phân nhiều lên… sẽ làm phân mềm ra như dầu khoáng, glycerin, macrogol…
+ Hạn chế: Dễ gây rối loạn hấp thu mỡ và các loại vitamin tan trong dầu. Bên cạnh đó, nó còn có thể gây kích ứng và làm tổn thương niêm mạc trực tràng.
+ Có chứa chất kích thích sự hoạt động của kênh clo (liên quan tới tiết dịch tiêu hóa) trên bề mặt ruột, làm tăng tiết dịch tiêu hóa, giúp cho phân có chứa nhiều nước từ dịch tiêu hóa nên rất dễ “đi”. Hiện tượng táo bón vì thế mà được giảm bớt. Đại diện điển hình là lubiprostone.
+ Hạn chế: Tác hại của những thuốc này không phải do tác dụng phụ gây ra mà lại nằm ở tác dụng chính. Do những thuốc làm kéo một lượng lớn nước và dịch tiêu hoá nên người bệnh dễ bị mất muối và điện giải. Cùng với đó là sự giảm hấp thu chất dinh dưỡng nên có thể hiệu quả dinh dưỡng không được như ý. Một số thuốc còn bị chỉ ra là những tác nhân gây quái thai. Cho nên việc sử dụng những thuốc này điều trị những trường hợp táo bón mạn tính cũng không thể dễ dãi.
Đứng trước những hiệu quả và nguy cơ như trên, chúng ta cần có sự lựa chọn đúng đắn. Không nên dùng thuốc chống táo bón kéo dài mà không có sự thẩm định của bác sĩ. Sự thẩm định sẽ giúp biết được tác dụng của thuốc đến đâu, đánh giá các biến chứng do thuốc gây ra (nếu có) và quyết định nên dùng tiếp tục thuốc đang uống hay chuyển sang thuốc khác.
Theo Bác sĩ Hồ Lê Ái Xuân – Trung tâm Tầm Soát Sức Khỏe: “Hầu hết với các trường hợp bị táo bón, nguyên nhân do quá trình chậm lưu thông của phân trong ruột già dẫn đến rối loạn tái hấp thu chất độc ngược lại cơ thể gây nhiễm độc và nhiễm khuẩn. Quá trình bán tắc có thể dẫn tới phân bị cô đặc tạo thành sỏi phân gây tắc ruột nếu phẫu thuật không kịp thời có thể vỡ ruột gây viêm phúc mạc như trường hợp trên là rất nặng nề vì bệnh nhân phải chấp nhận đến hai lần mổ, không chỉ gây tổn hại sức khoẻ mà đôi khi người bệnh phải đối diện với nguy cơ tử vong. Chẳng những vậy mà còn có thể bị tắc ruột sau mổ trở lại”.
Cũng theo bác sĩ Hồ Lê Ái Xuân, muốn điều trị dứt điểm táo bón, thay vì đi tìm cách “xoa dịu” những triệu chứng trước mắt thì nên tập trung giải quyết từ nguyên nhân. Mà nguyên nhân gây nên táo bón chính là do sự thiếu hụt lợi khuẩn (lợi khuẩn có thể bị giảm do 5 nguyên nhân cơ bản: chế độ dinh dưỡng (ăn nhiều thực phẩm mà lợi khuẩn khó tiêu hóa như chất đường/chất béo/chất đạm), vệ sinh thực phẩm, do stress, do tuổi già, do kháng sinh) dẫn tới nồng độ enzyme không đủ, thức ăn được tiêu hóa không triệt để, phân rất cứng, khó đào thải ra ngoai, làm mất cân bằng hệ vi sinh vi khuẩn trong môi trường hệ tiêu hóa, số lượng hại khuẩn áp đảo lợi khuẩn, làm cho hệ tiêu hóa dễ nhiễm khuẩn, các chất cặn bã ứ đọng, gây tổn thương lớp niêm mạc vùng này.
Bổ sung lợi khuẩn sẽ giúp đào thải các hại khuẩn, giúp hệ vi sinh cân bằng. Đặc biệt, bổ sung lợi khuẩn giúp tăng nồng độ enzyme, khiến thức ăn tiêu hóa triệt đẻ hơn, phân xốp, mềm, mịn hơn; Lợi khuẩn bám vào khuôn phân (trong quá trình nỗ lực tiêu hóa chất dinh dưỡng còn sót lại), làm tăng độ nhớt cho khuôn phân; Phân xốp, mềm, mịn, độ nhớt khuôn phân cao nên khi có nhu động ruột co bóp, phân dễ bị đầy ra ngoài, hết lo táo bón.
Tuy nhiên, các lợi khuẩn thông thường khó tồn tại khi đi qua môi trường acid dạ dày, các bác sĩ, chuyên gia đã nghiên cứu và tìm ra giải pháp để khắc phục hạn chế này chính là men vi sinh chứ lợi khuẩn ở dạng bào tử – đây là trạng thái lợi khuẩn “ngủ đông”, không có hoạt động trao đổi chất, sinh dưỡng, dễ dàng đi qua môi trường acid dạ dày, nếu có bị tiêu diệt, số lượng cũng chưa đến 10%, đảm bảo tối đa đến khoảng 90% số bào tử lợi khuẩn đi đến ruột non, nảy mầm thành lợi khuẩn và tiếp tục thực hiện chức năng vốn có của lợi khuẩn.
Men vi sinh bào tử lợi khuẩn Biospore – Giải pháp trị táo bón dứt điểm, không tái phát
Trên thị trường hiện nay, có rất nhiều dòng men vi sinh được các nhà sản xuất “mạo danh” chứa thành phần bào tử lợi khuẩn, kết quả đem lại không được như ý. Chính vì vậy, các bạn nên tìm hiểu kĩ về các sản phẩm men sống, men vi sinh thông thường để có sự lứa chọn đúng đắn nhất.
Các chuyên gia khuyên dùng sản phẩm men vi sinh bào tử lợi khuẩn để đạt hiệu quả cáo nhất, an toàn nhất, trong đó, men vi sinh bào tử lợi khuẩn Biospore được chú ý đặc biệt, bởi được Bộ Y tế kiểm định và cấp phép lưu hành trên thị trường, thực chế thành phần là các lợi khuẩn dạng bào tử, được điều chế ở dạng hỗn dịch – đây là trạng thái rất khó bào chế, chứa đa chủng lợi khuẩn và cơ chế 3 Bền: Bền nhiệt – Bền thời gian – Bền Acid.
Men vi sinh bào tử lợi khuẩn dạng nước – đa chủng – nồng độ cao Biospore đa dạng với các sản phẩm có tính năng ưu việt: Biospore Digeszol, Mom Kids, Biospore Stomazol.
Cơ chế tác dụng của men vi sinh bào tử lợi khuẩn Biospore Digeszol chính là tác dụng tổng hợp, hiệp đồng của hai dòng lợi khuẩn Bacillus clausii và Bacillus subtilis phàm ăn và rất khỏe:
– Khi sử dụng, hỗn dịch đa bào tử gồm bào tử lợi khuẩn Bacillus clausii, Bacillus subtilis đi theo đường tiêu hóa, an toàn vượt qua môi trường acid dạ dày, xuống tới ruột và tại đây, nảy mầm thành vi khuẩn, chuyển từ trạng thái bào tử sang trạng thái lợi khuẩn hoạt động.
– Các lợi khuẩn, sẽ nhanh chóng di chuyển tới các vùng, tổ chức bị tổn thương, viêm loét tại ruột, đại tràng để cạnh tranh thức ăn, dinh dưỡng và oxy với các hại khuẩn. Sự phát triển nhanh chóng của chủng, hình thành lớp màng sinh học, bao bọc vùng thương tổn, ngăn không cho các hại khuẩn tiếp tục tiếp xúc và tiết độc tố tấn công…, giúp vết viêm loét lành nhanh hơn.
– Bên cạnh đó, các lợi khuẩn Bacillus subtilis, theo đặc tính sinh học, sẽ tổng hợp ra các kháng sinh sinh học (Bacitracin, Bacillopectin, Mycobacillin, Bacilysin, Baxilomicin (A,B,C,R), Subtilin (A,B,C), Prolimicin…), rất an toàn với cơ thể nhưng lại có tác dụng ức chế mạnh các hại khuẩn phát triển, đưa hệ vi sinh đường ruột nhanh chóng tiến về trạng thái cân bằng.
– Cùng với việc cạnh tranh, gây ức chế sự phát triển của hại khuẩn, làm lành các vết thương, giảm nhanh các triệu chứng của bệnh viêm đại tràng, các lợi khuẩn Bacillus clausii, Bacillus subtilis, còn giúp cơ thể tổng hợp ra nhiều loại enzyme, trong đó phổ biến là enzyme amylase, protease…, giúp hỗ trợ việc tiêu hóa/hấp thu dinh dưỡng, cũng như cảm giác ngon miệng; tổng hợp các vitamin, đặc biệt là các vitamin nhóm B, kích thích cơ thể sản sinh các tế bào miễn dịch, giúp sớm hồi phục cơ thể, sức khỏe của người bệnh.
Mom Kids là sản phẩm chứa hỗn dịch đa bào tử Bacillus clausii và Bacillus subtilis với nồng độ cao trên 3 tỷ/ống 5ml, với trạng thái bào tử bền vững trong suốt 24 tháng bảo quản, ngay cả khi gặp môi trường có nhiệt độ cao, lên tới 70-80oC.
Táo bón do mất cân bằng hệ vi sinh đường ruột, các lợi khuẩn không đủ để kháng lại các độc tố ruột enteroxin do hại khuẩn tiết ra. Việc bổ sung các lợi khuẩn giúp hệ vi sinh đường ruột nhanh chóng cân bằng không chỉ tăng số lượng lợi khuẩn mà còn tăng khả năng ức chế sự phát triển của hại khuẩn.
Với men vi sinh bào tử lợi khuẩn Mom Kids, các bào tử lợi khuẩn sẽ dễ dàng sống sót tới 90% trong môi trường acid dạ dày và tiến tới ruột non, nảy mầm thành các lợi khuẩn, với cơ chế tác dụng tổng hợp, hiệp đồng của hai dòng lợi khuẩn Bacillus clausii và Bacillus subtilis phàm ăn và rất khỏe giúp đào thải các hại khuẩn, cân bằng hệ vi sinh. Cụ thể:
+ Lợi khuẩn Bacillus subtilis sẽ tổng hợp ra các kháng sinh sinh học có tác dụng ức chế các hại khuẩn phát triển; tổng hợp ra acid lactic, tạo độ pH nhẹ trong môi trường ruột, ức chế sự phát triển của hại khuẩn, cũng nhau đưa hệ vi sinh đường ruột nhanh chóng tiến về trạng thái cân bằng.
+ Lợi khuẩn Bacillus clausii tiết ra những chất kháng lại các chất độc tố ruột enteroxin do hại khuẩn tiết ra, góp phần nhanh chóng dừng triệu chứng tiêu chảy của cơ thể.
BioSpore Stomazol là sản phẩm chứa hỗn dịch bào tử Bacillus clausii với nồng độ cao trên 2 tỷ/ống 5ml, với trạng thái bào tử bền vững trong suốt 24 tháng bảo quản, ngay cả khi gặp môi trường có nhiệt độ cao, lên tới 70 – 80oC.
Khi sử dụng, hỗn dịch bào tử lợi khuẩn Bacillus clausii đi theo đường tiêu hóa, an toàn vượt qua môi trường acid dạ dày, xuống tới ruột và tại đây, nảy mầm thành vi khuẩn, chuyển từ trạng thái bào tử sang trạng thái lợi khuẩn hoạt động.
Lợi khuẩn Bacillus clausii tiết ra những chất kháng lại các chất độc tố ruột enteroxin do hại khuẩn tiết ra, góp phần nhanh chóng dừng triệu chứng rối loạn tiêu hóa của cơ thể.
Đặc biệt, nhờ khả năng đề kháng tự nhiên với nhiều loại kháng sinh (trong khi đa số các dòng lợi khuẩn khác trong hệ vi sinh đường ruột chết bởi kháng sinh (khi dùng kháng sinh để tiêu diệt hại khuẩn) thì Bacillus Clausii vẫn có khả năng sống mạnh mẽ), việc bổ sung Bacillus Clausii có tác dụng giữ vững sự cân bằng của hệ vi sinh đường ruột trong giai đoạn dùng kháng sinh.
Hy vọng bài viết trên đây sẽ giúp bạn có cái nhìn tổng quan hơn về điều trị táo bón bằng thuốc tây và những hạn chế, hậu quả khi lạm dụng thuốc tây đem lại không chỉ khiến bệnh tái phát mà còn ảnh hưởng nghiêm trọng tới sức khỏe, đời sống.